"ఈ వారం ఏ దేవుడి వారం?" — పంచాంగం చూసేవారికే కాదు, ఉపవాసం ఉండాలనుకునేవారికి, కొత్త పని ప్రారంభించాలనుకునేవారికి కూడా ఈ ప్రశ్న చాలా సహజం. పంచాంగంలోని ఐదు అంగాల్లో (తిథి, వారం, నక్షత్రం, యోగం, కరణం) వారం రెండవ స్థానంలో ఉంటుంది. ప్రతి రోజుకూ ఒక గ్రహం అధిపతిగా ఉంటుంది, అదే గ్రహానికి సంబంధించిన దేవత ఆ వారంలో ప్రత్యేకంగా పూజింపబడుతుంది. సోమవారం శివుడి వారమని, శుక్రవారం లక్ష్మీదేవి వారమని చాలామందికి తెలుసు. కానీ మిగిలిన వారాల సంగతేమిటి? ఆదివారం నుంచి శనివారం వరకు ఏ వారం ఏ దేవుడికి అంకితమో, ఆ వారంలో ఏ వ్రతాలు ఆచరిస్తారో ఈ వ్యాసంలో పూర్తిగా తెలుసుకుందాం.
వారాల పేర్లు ఎలా వచ్చాయి?
వారం అంటే ఏడు రోజుల కాలమానం. ప్రతి రోజు పేరు ఒక గ్రహం పేరుతో ముగుస్తుంది — "వారం" అనే ప్రత్యయంతో కలిసి ఆదివారం, సోమవారం, మంగళవారం, బుధవారం, గురువారం, శుక్రవారం, శనివారం అయ్యాయి. ఈ ఏడు రోజులకు అధిపతులు వరుసగా సూర్యుడు, చంద్రుడు, కుజుడు, బుధుడు, గురువు (బృహస్పతి), శుక్రుడు, శని అనే ఏడు గ్రహాలు. జ్యోతిష శాస్త్రం ప్రకారం ప్రతి రోజు మొదటి హోర (గంట) ఏ గ్రహానికి చెందుతుందో ఆ గ్రహమే ఆ రోజుకు అధిపతి అవుతుంది. తెలుగు సంప్రదాయంలో వారం ఆదివారంతో మొదలవుతుంది — అందుకే ఆదివారాన్ని "ఆది వారం" అంటారు. కొన్ని వారాలకు ప్రత్యామ్నాయ పేర్లు కూడా ఉన్నాయి: ఆదివారాన్ని భానువారం అని, సోమవారాన్ని ఇందువారం అని, గురువారాన్ని బృహస్పతివారం లేదా లక్ష్మీవారం అని కూడా పిలుస్తారు.
ఆదివారం — సూర్యుడు
ఆదివారం అధిపతి సూర్యుడు. సూర్యుడు ఆరోగ్యానికి, ప్రాణశక్తికి, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలకు, పదవీ ప్రతిష్ఠకు కారకుడిగా జ్యోతిషంలో పరిగణిస్తారు. ఈ రోజున సూర్య నమస్కారాలు చేయడం, ఆదిత్య హృదయం పఠించడం సంప్రదాయం. సూర్యోదయ సమయంలో సూర్యుడికి నీటితో అర్ఘ్యం ఇచ్చే ఆచారం చాలా ఇళ్లలో కనిపిస్తుంది. పట్టాభిషేకం, మాంగళ్య ధారణం, ఔషధ సేవ వంటి కార్యాలకు ఆదివారం అనుకూలమైన రోజుగా శాస్త్రం చెబుతుంది. కంటి సంబంధిత సమస్యలు, జ్వరాలు ఉన్నవారు ఈ రోజున సూర్యుడిని ప్రత్యేకంగా పూజిస్తారు.
సోమవారం — శివుడు
సోమవారం అధిపతి చంద్రుడు కాగా, ఈ వారం శివుడికి అంకితమైన రోజుగా ప్రసిద్ధి. "సోమ" అనే పదం చంద్రుడిని సూచిస్తుంది, శివుడిని సోమేశ్వరుడిగా కూడా పిలుస్తారు. సోమవార వ్రతం తెలుగు ఇళ్లలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన వార వ్రతం — వరుసగా 16 సోమవారాలు ఉపవాసం ఉండి శివుడిని పూజించే "సోలా సోమవార్" వ్రతం చాలా ప్రసిద్ధి. ఈ రోజున చాలామంది తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, శివాలయాలకు వెళ్లి అభిషేకం చేయిస్తారు. పుష్పాలంకరణ, గీత వాద్యాలు, యజ్ఞాలు, కృషి ప్రారంభాలకు సోమవారం మంచి రోజుగా భావిస్తారు. కార్తీక మాసంలో వచ్చే సోమవారాలకు మరింత విశేష ప్రాధాన్యం ఉంటుంది.
మంగళవారం — హనుమంతుడు, దుర్గాదేవి
మంగళవారం అధిపతి కుజుడు (అంగారకుడు). ఈ వారం హనుమంతుడికి మరియు దుర్గాదేవికి అంకితం. ఈ రోజున హనుమాన్ చాలీసా పఠించడం, ఆంజనేయ స్వామి ఆలయాలకు వెళ్లడం ఆచారం. శ్రావణ మాసంలో వచ్చే మంగళవారాల్లో మంగళగౌరీ వ్రతాన్ని ఆచరిస్తారు — వివాహిత స్త్రీలు గౌరీదేవిని పూజించి సౌభాగ్యం కోరుకుంటారు. కొందరు ఈ రోజున ఎర్రటి వస్త్రాలు ధరించి, ఎర్రటి పూలతో దేవిని అలంకరిస్తారు. కుజుడు ధైర్యానికి, భూమికి, సోదరులకు కారకుడు కాబట్టి ఈ రోజున భూమి సంబంధిత కార్యాలు, శస్త్ర చికిత్సలు వంటివి చేయడం సంప్రదాయంలో కనిపిస్తుంది.
బుధవారం — గణేశుడు, విష్ణువు
బుధవారం అధిపతి బుధుడు. ఈ వారం విఘ్నేశ్వరుడైన గణపతికి మరియు విష్ణుమూర్తికి అంకితం. విద్యార్థులు ఈ రోజున గణపతిని పూజించి చదువు ప్రారంభిస్తారు — బుధుడు విద్య, వ్యాపారం, లెక్కలకు అధిపతి. నృత్యం, శిల్పం, చిత్రలేఖనం వంటి కళలు నేర్చుకోవడానికి, వివాహాలు జరపడానికి, భూమి కొనడానికి బుధవారం అనుకూలమైన రోజుగా శాస్త్రం చెబుతుంది. చాలా తెలుగు కుటుంబాల్లో పెళ్లిళ్లు బుధవారం జరగడం ఈ కారణంగానే. ఈ రోజున ఆకుపచ్చ వస్త్రాలు ధరించడం, గరికతో గణపతిని పూజించడం ఆచారం.
గురువారం — దత్తాత్రేయుడు, సాయిబాబా
గురువారం అధిపతి బృహస్పతి (గురువు). ఈ వారం దత్తాత్రేయుడికి మరియు షిర్డీ సాయిబాబాకు అంకితం. గురువార వ్రతం, సాయి వ్రతం తెలుగు రాష్ట్రాల్లో విస్తృతంగా ఆచరించే వార వ్రతాలు — భక్తులు ఈ రోజున ఉపవాసం ఉండి సాయి సచ్చరిత్ర పఠిస్తారు, పసుపు వస్త్రాలు ధరిస్తారు. గురువు జ్ఞానానికి, ధర్మానికి, సంతానానికి కారకుడు కాబట్టి యజ్ఞాలు, పురాణ పఠనం, బంగారం కొనడం, వృక్షాలు నాటడం వంటి కార్యాలకు గురువారం శ్రేష్ఠమైన రోజుగా భావిస్తారు. విద్యార్థులు గురువులను స్మరించి ఈ రోజున విద్యారంభం చేయడం కూడా ఆచారంలో ఉంది.
శుక్రవారం — లక్ష్మీదేవి
శుక్రవారం అధిపతి శుక్రుడు కాగా, ఈ వారం లక్ష్మీదేవికి అంకితం. శ్రావణ మాసంలోని శుక్రవారాల్లో ఆచరించే వరలక్ష్మీ వ్రతం తెలుగు ఇళ్లలో అత్యంత వైభవంగా జరిగే పండుగల్లో ఒకటి. ప్రతి శుక్రవారం లక్ష్మీదేవిని పూజించి, ఇంటిని శుభ్రం చేసి, దీపాలు వెలిగించడం ఆచారం. నృత్యం, సంగీతం నేర్చుకోవడానికి, బంగారం, రత్నాలు కొనడానికి, వర్తక వ్యాపారాలు ప్రారంభించడానికి, ఉత్సవాలు జరపడానికి శుక్రవారం అనుకూలమైన రోజుగా శాస్త్రం చెబుతుంది. కొత్త పనులు, కొత్త వ్యాపారాలు శుక్రవారం ప్రారంభించడం శుభప్రదమని చాలామంది నమ్ముతారు.
శనివారం — శనీశ్వరుడు, వేంకటేశ్వరుడు
శనివారం అధిపతి శని. ఈ వారం శనీశ్వరుడికి మరియు శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామికి అంకితం. శని దోష నివారణ కోసం ఈ రోజున తైలాభిషేకం చేయించడం, నల్ల నువ్వులు, నల్ల వస్త్రాలు దానం చేయడం ఆచారం. తిరుమల శ్రీవారిని దర్శించడానికి శనివారం ఎంతో విశేషమైన రోజు — ప్రతి శనివారం లక్షలాది భక్తులు తిరుపతికి వెళ్తారు. ఏలినాటి శని, అష్టమ శని దోషాలు ఉన్నవారు ఈ రోజున శని స్తోత్రాలు పఠించి, హనుమంతుడిని కూడా పూజిస్తారు. శనివారం ఉపవాసం ఉండే ఆచారం కూడా చాలా ప్రాంతాల్లో ఉంది.
శుభకార్యాలకు వారం ఎలా చూసుకోవాలి?
ప్రతి వారానికీ కొన్ని ప్రత్యేక కార్యాలు అనుకూలంగా ఉంటాయని పైన చూశాం — ఉదాహరణకు వివాహాలకు బుధవారం, వ్యాపార ప్రారంభాలకు శుక్రవారం, విద్యారంభానికి బుధవారం లేదా గురువారం. అయితే వారం ఒక్కటే సరిపోదు. ముహూర్తం నిర్ణయించేటప్పుడు తిథి, నక్షత్రం, యోగం, కరణం కూడా కలిసిరావాలి. మంచి వారం అయినా రాహుకాలం, యమగండం, దుర్ముహూర్తం వంటి అశుభ సమయాల్లో శుభకార్యాలు చేయకూడదు. ముఖ్యమైన కార్యాలకు పంచాంగం చూసుకోవడంతో పాటు అనుభవజ్ఞులైన జ్యోతిషుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది. తిత్రా తెలుగు పంచాంగం యాప్‌లో రోజువారీ వారంతో పాటు శుభ ముహూర్తాలను కూడా తెలుసుకోవచ్చు.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఆదివారం ఏ దేవుడి వారం?
ఆదివారం సూర్యుడి వారం. ఈ రోజున సూర్య నమస్కారాలు చేయడం, ఆదిత్య హృదయం పఠించడం సంప్రదాయం. ఆరోగ్యం, పదవీ ప్రతిష్ఠ కోసం సూర్యుడిని పూజిస్తారు. పట్టాభిషేకం, మాంగళ్య ధారణం వంటి కార్యాలకు కూడా ఆదివారం అనుకూలమైన రోజు.
ఏ వారం ఏ దేవుడిని పూజించాలి?
సోమవారం శివుడిని, మంగళవారం హనుమంతుడిని మరియు దుర్గాదేవిని, బుధవారం గణేశుడిని మరియు విష్ణువును, గురువారం దత్తాత్రేయుడిని మరియు సాయిబాబాను, శుక్రవారం లక్ష్మీదేవిని, శనివారం శనీశ్వరుడిని మరియు వేంకటేశ్వరుడిని పూజించడం సంప్రదాయం. ఆదివారం సూర్యుడికి అంకితం.
వార వ్రతం అంటే ఏమిటి? ఎలా ఆచరించాలి?
ఒకే వారం రోజున వరుసగా అనేక వారాలు (ఉదా: 16 సోమవారాలు, 9 గురువారాలు) ఉపవాసం ఉండి ఆ వారపు దేవతను పూజించడాన్నే వార వ్రతం అంటారు. ఆ రోజున ఆ దేవతకు అంకితమైన స్తోత్రాలు పఠించి, ఆలయ దర్శనం చేసి, సాత్విక ఆహారం తీసుకోవడం సాధారణ విధానం. వ్రత కథ వినడం కూడా చాలా వ్రతాల్లో భాగం.
పెళ్లిళ్లకు ఏ వారం మంచిది?
సంప్రదాయం ప్రకారం వివాహాలకు బుధవారం అనుకూలమైన రోజుగా భావిస్తారు. అయితే వారం ఒక్కటే కాదు — తిథి, నక్షత్రం, లగ్నం కూడా కలిసిరావాలి కాబట్టి పండితులను సంప్రదించి ముహూర్తం నిర్ణయించుకోవడం మంచిది.
మరింత చదవండి
- రాహుకాలం అంటే ఏమిటి? రాహుకాలంలో శుభకార్యాలు ఎందుకు చేయకూడదు
- యమగండం, దుర్ముహూర్తం, వర్జ్యం — అశుభ సమయాల పూర్తి వివరణ
- అభిజిత్ ముహూర్తం అంటే ఏమిటి? రోజూ ఎప్పుడు వస్తుంది — శుభకార్యాలకు ఉత్తమ సమయం
- పంచాంగంలోని 5 అంగాలు ఏమిటి? తిథి, వారం, నక్షత్రం, యోగం, కరణం — పూర్తి వివరణ
- శుభ ముహూర్తం ఎలా చూసుకోవాలి? పెళ్లి, గృహప్రవేశం శుభ సమయాల పూర్తి గైడ్
📱 ప్రతిరోజూ పంచాంగం మీ ఫోన్‌లోనే
రోజువారీ పంచాంగం, శుభ ముహూర్తాలు, పండుగల వివరాలు — అన్నీ తెలుగులో, పూర్తిగా ఉచితంగా.
Play Store లో "Tithra Telugu Panchangam" అని search చేసి యాప్ డౌన్‌లోడ్ చేయండి.
Play Store URL: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tithra.app (package com.tithra.app, "Tithra: Telugu Panchangam 2026").